KOMUNIKAT POLSKIEGO KLUBU KOLOPROKTOLOGII

Liczba zabiegów operacyjnych z wytworzeniem brzusznego odbytu (stomii) przeprowadzanych w Polsce ma tendencję wzrostową. Niestety do tej pory w Polsce nie były prowadzone badania epidemiologiczne nad tą grupą pacjentów. Opisując ilościowo problem stomii jelitowej możemy posługiwać się jedynie danymi szacunkowymi, licząc się z możliwością popełnienia błędu wyrażanego w tysiącach przypadków. Dlatego z inicjatywy Polskiego Klubu Koloproktologii powstał program prospektywnego badania epidemiologicznego dotyczącego tej grupy pacjentów.

Do udziału w badaniu pragniemy zaprosić wszystkie oddziały chirurgii ogólnej, koloproktologicznej i onkologicznej w Polsce.

Tak szeroka grupa oddziałów chirurgicznych wynika z liczby wskazań do wykonania stomii jelitowej, a więc:
- nowotworów jelita grubego
- powikłań choroby uchyłkowej
- wrzodziejącego zapalenia jelita grubego
- choroby Leśniowskiego-Crohna
- mnogiej rodzinnej polipowatości jelita grubego
- niedokrwiennego zapalenia jelita grubego
- urazów odbytnicy i odbytu
- ran postrzałowych jamy brzusznej
- niewydolności zwieraczy odbytu
- tzw. stomii protekcyjnych

Celem badania prowadzonego przez Polski Klub Koloproktologii jest określenie:
1. ilu jest pacjentów ze stomią (tzw. stomików) w Polsce
2. ile stomii jelitowych wykonuje się każdego roku w naszym kraju (jaki odsetek dotyczy kolo-, ileostomii, ile w tym jest stomii paliatywnych, jaki odsetek stanowią stomie czasowe, ile wykonuje się stomii jedno-, a ile dwulufowych)
3. ilu pacjentów ze stomią umiera każdego roku
4. ilu pacjentów poddawanych jest każdego roku operacji odtworzenia ciągłości przewodu pokarmowego po operacji Hartmanna, a ilu operacji zamknięcia stomii dwlufowych.

Badanie prowadzone będzie w formie ankiet pocztowych wysyłanych do ok. 600 ośrodków w kraju:
- kwestionariusz nr 1 - wypełniany raz w roku, dotyczy danych oddziału chirurgicznego (charakter oddziału/kliniki, łóżek, liczba chirurgów zatrudnionych w jednostce, liczba sal operacyjnych, liczba wykonywanych operacji itp.).
- kwestionariusz nr 2 - wypełniany raz na kwartał, dotyczy wykonywania stomii (wiek, płeć pacjenta, wskazania do wykonania stomii, rodzaj, tryb operacji, rodzaj stomii itp.)
- kwestionariusz nr 3 - wypełniany raz na kwartał, dotyczy zamknięcia stomii (wiek, płeć pacjenta, czas, jaki upłynął od operacji wykonania stomii, wskazania do wykonania stomii itp.)

Badanie dotyczące roku 2003 uzupełnione będzie retrospektywną ankietą na temat wykonywania stomii w 2002 roku (wiek, płeć chorego, wskazania do wykonania stomii, tryb operacji, rodzaj stomii itp.)
Kwestionariusze ankiet wraz z zaproszeniem do badania zostaną wysłane do wszystkich w/w ośrodków z prośbą o nadsyłanie danych co 3 miesiące. Niezależnie od tego planujemy tzw. monitoring telefoniczny, tzn. utrzymywanie kontaktu ze współpracującym ośrodkiem.

Dane uzyskane w badaniu ankietowym poddane będą zbiorczej, komputerowej analizie statystycznej.

Badanie jest zaplanowane na 10 lat, a pierwszy etap będzie trwał 12 miesięcy (III-IV kwartał 2003/I-II kwartał 2004). Wydaje się, że po 10 latach prowadzenia tej próby będzie można odpowiedzieć na podstawowe pytania, jakie sobie stawiamy (patrz cele).

Polski Klub Koloproktologii uważa, że jest to niezwykle ważne badanie, które pozwoli na rzeczywistą ocenę sytuacji w zakresie epidemiologii pacjentów ze stomią, a także jakości ich leczenia oraz jakości życia.

Realizacja badania stała się możliwa dzięki wsparciu finansowemu firm Coloplast, ConvaTec i Dansac.

Prezes PKK:
Prof. dr hab. n. med. Krzysztof Bielecki

Sekretarz PKK, koordynator programu:
Dr hab. n. med. Marek Szczepkowski